Κατηγορίες άρθρων

 Ορθοδοξία και Διπλωματία (Ελλάς και Μαυροβούνιο 1880-1916)

Αρχική σελίδα
Εξωτ. πολιτική/ Διπλωματία
Εθνικά θέματα
Κοινωνία
Πολιτισμός
Θρησκεία
Διεθνή
Βιβλιογραφία/ Συνδέσεις
Εκδηλώσεις
Οπτικοακουστικό
υλικό
Δελτία
Ενημέρωσης
Ιστολόγιο
Αντίβαρου
Άγρα γραπτών
Πρόσφατα κείμενα
Με χρονολογική σειρά.
Ποια στάση προκρίνετε για το ζήτημα των Σκοπίων;
 όχι σε αναγνώριση που να περιλαμβάνει τον όρο «Μακεδονία» - βέτο στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ
 προσπάθεια εξεύρεσης λύσης σύνθετης ονομασίας
 αποδοχή ακόμα και της «διπλής» ονομασίας
 το θέμα μου είναι τελείως αδιάφορο - ας τους αναγνωρίσουμε και ως «Μακεδονία»
Results
Δελτίο ενημέρωσης!
Εγγραφή Διαγραφή
Συγγραφείς

Αθανάσιος Γιουσμάς
Άθως Γ. Τσούτσος
Άκης Καλαιτζίδης
Αλέξανδρος Γερμανός
Αλέξανδρος-Μιχαήλ Χατζηλύρας
Αλέξανδρος Κούτσης
Αμαλία Ηλιάδη
Ανδρέας Σταλίδης
Ανδρέας Φαρμάκης
Ανδρέας Φιλίππου
Αντώνης Κ. Ανδρουλιδάκης
Αντώνης Λαμπίδης
Αντώνης Παυλίδης
Απόστολος Αλεξάνδρου
Απόστολος Αναγνώστου
Αριστείδης Καρατζάς
Αχιλλέας Αιμιλιανίδης
Βάιος Φασούλας
Βαν Κουφαδάκης
Βασίλης Γκατζούλης
Βασίλης Ζούκος
Βασίλης Κυρατζόπουλος
Βασίλης Πάνος
Βασίλης Στοιλόπουλος
Βασίλης Ν. Τριανταφυλλίδης
(Χάρρυ Κλυνν)
Βασίλης Φτωχόπουλος
Βένιος Αγελόπουλος
Βίας Λειβαδάς
Βλάσης Αγτζίδης
Γεράσιμος Παναγιωτάτος-Τζάκης
Γιάννης Διακογιάννης
Γιάννης Θεοφύλακτος
Γιάννης Παπαθανασόπουλος
Γιάννης Τζιουράς
Γιώργος Αλεξάνδρου
Γιώργος Βλαχόπουλος
Γιώργος Βοσκόπουλος
Γιώργος Βότσης
Γιώργος Κακαρελίδης
Γιώργος Καστρινάκης
Γιώργος Κεκαυμένος
Γιώργος Κεντάς
Γιώργος Κολοκοτρώνης
Γιώργος Κουτσογιάννης
Γιώργος Νεκτάριος Λόης
Γιώργος Μαρκάκης
Γιώργος Μάτσος
Γιώργος Παπαγιαννόπουλος
Γιώργος Σκουταρίδης
Γιώργος Τασιόπουλος
Γλαύκος Χρίστης
Δημήτρης Αλευρομάγειρος
Δημήτρης Γιαννόπουλος
Δημήτριος Δήμου
Δημήτρης Μηλιάδης
Δημήτριος Γερούκαλης
Δημήτριος Α. Μάος
Δημήτριος Νατσιός
Διαμαντής Μπασάντης
Διονύσης Κονταρίνης
Διονύσιος Καραχάλιος
Ειρήνη Στασινοπούλου
Ελένη Lang - Γρυπάρη
Ελευθερία Μαντζούκου
Ελευθέριος Λάριος
Ελλη Γρατσία Ιερομνήμων
Ηλίας Ηλιόπουλος
Θεόδωρος Μπατρακούλης
Θεόδωρος Ορέστης Γ. Σκαπινάκης
Θεοφάνης Μαλκίδης
Θύμιος Παπανικολάου
Θωμάς Δρίτσας
Ιωάννης Μιχαλόπουλος
Ιωάννης Χαραλαμπίδης
Ιωάννης Γερμανός
Κρίτων Σαλπιγκτής
Κυριάκος Κατσιμάνης
Κυριάκος Σ. Κολοβός
Κωνσταντίνος Αλεξάνδρου Σταμπουλής
Κωνσταντίνος Ναλμπάντης
Κωνσταντίνος Ρωμανός
Κωνσταντίνος Χολέβας
Λαμπρινή Θωμά
Μαίρη Σακελλαροπούλου
Μανώλης Βασιλάκης
Μανώλης Εγγλέζος - Δεληγιαννάκης
Μάρκος Παπαευαγγέλου
Μάρω Σιδέρη
Μιλτιάδης Σ.
Μιχάλης Χαραλαμπίδης
Μιχάλης Κ. Γκιόκας
Νέστωρ Παταλιάκας
Νικόλαος Μάρτης
Νίκος Ζυγογιάννης
Νίκος Καλογερόπουλος Kaloy
Νίκος Λυγερός
Νίκος Παπανικολάου
Νίκος Σαραντάκης
Νίνα Γκατζούλη
Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας
Παναγιώτης Ανανιάδης
Παναγιώτης Ήφαιστος
Παναγιώτης Α. Καράμπελας
Παναγιώτης Καρτσωνάκης
Παναγιώτης Φαραντάκης
Παναγιώτης Χαρατζόπουλος
Πανίκος Ελευθερίου
Πάνος Ιωαννίδης
Πασχάλης Χριστοδούλου
Παύλος Βαταβάλης
Σοφία Οικονομίδου
Σπυριδούλα Γρ. Γκουβέρη
Σταύρος Σταυρίδης
Σταύρος Καρκαλέτσης
Στέλιος Θεοδούλου
Στέλιος Μυστακίδης
Στέλιος Πέτρου
Στέφανος Γοντικάκης
Σωτήριος Γεωργιάδης
Τάσος Κάρτας
Φαήλος Κρανιδιώτης
Φειδίας Μπουρλάς
Χρήστος Ανδρέου
Χρήστος Δημητριάδης
Χρήστος Κηπουρός
Χρήστος Κορκόβελος
Χρήστος Μυστιλιάδης
Χρήστος Σαρτζετάκης
Χριστιάνα Λούπα
Χρίστος Δαγρές
Χρίστος Δ. Κατσέτος
Χρύσανθος Λαζαρίδης
Χρύσανθος Σιχλιμοίρης
Gene Rossides
Marcus A. Templar

Επικοινωνία
Οι απόψεις σας είναι ευπρόσδεκτες!
 

 


Ορθοδοξία και Διπλωματία (Ελλάς και Μαυροβούνιο 1880-1916)

Κωνσταντῖνος Χολέβας
Πολιτικός Επιστήμων

Μακεδονία 2.12.2007


            Στήν προσπάθειά της νά δημιουργήσει συμμαχίες καί συνεργασίες μία χώρα χρησιμοποιεῖ διάφορες μεθόδους καί ἀξιοποιεῖ πολλούς παράγοντες. Ἡ γεωγραφική θέση, ἡ στρατιωτική συμμαχία, οἱ ἐμπορικές σχέσεις, οἱ πολιτιστικές καί μορφωτικές ἀνταλλαγές εἶναι μερικά ἀπό τά στοιχεῖα πού συνήθως ἀξιοποιοῦνται γιά τήν στενότερη προσέγγιση μεταξύ δύο χωρῶν. Δέν πρέπει πάντως νά ἀποκλείσουμε καί τόν παράγοντα τῆς κοινῆς θρησκείας. Ἔχει φανεῖ πολύτιμος κατά καιρούς καί φυσικά αὐτό μπορεῖ νά ἰσχύσει στήν ἐποχή μας. Οἱ διεθνεῖς σχέσεις φυσικά εἶναι πολύπλοκες καί ἐπηρεάζονται ἀπό μία σύνθεση καί ἀλληλεπίδραση παραγόντων. Δέν μπορεῖ οἱ σχέσεις δύο χωρῶν νά βασίζονται μόνο στό ὁμόδοξο καί ὁμόθρησκο στοιχεῖο. Ἀλλά ἀπό τήν ἄλλη πλευρά δέν πρέπει νά παραβλέπουμε τήν σημαντική αὐτή διάσταση. Γιά νά τήν κατανοήσουμε καλύτερα θά μελετήσουμε ἕνα ἐνδιαφέρον ἱστορικό παράδειγμα.

            Πρόκειται γιά τίς ἄριστες διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Ἑλλάδος καί Μαυροβουνίου ἀπό τό 1880 μέχρι τό 1916. Πολύτιμα στοιχεῖα γι’ αὐτές τίς σχέσεις ἀντλοῦμε ἀπό τήν μελέτη τοῦ Καθηγητοῦ τοῦ Δ.Π.Θ. κ. Στάθη Ν. Κεκρίδη μέ τίτλο: «Τό Ἑλληνικό Προξενεῖο Κετίνης - Συμβολή στίς σχέσεις Ἑλλάδος -Μαυροβουνίου κατά τά τέλη τοῦ 19ου καί τίς ἀρχές τοῦ 20οῦ αἰ.». Ἡ μελέτη αὐτή δημοσιεύθηκε στό περιοδικό ΒΑΛΚΑΝΙΚΑ ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ τοῦ Ἱδρύματος Μελετῶν Χερσονήσου τοῦ Αἵμου (Θεσσαλονίκη, τεῦχος 10, 1988). Ὅπως δηλώνει στήν ἀρχή τῆς μελέτης ὁ κ. Κεκρίδης χρησιμοποίησε πολλά στοιχεῖα ἀπό σχετική ἔρευνα στά ἀρχεῖα τοῦ ἑλληνικοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν.

            Ἀπό τό 1860 μέχρι τό 1918 τό Μαυροβούνιο ὑπῆρξε ἀνεξάρτητο κράτος μέ ἀρχηγό τόν λεγόμενο ἡγεμόνα, ὁ ὁποῖος ἤδη ἀπό τήν ἐποχή τῆς Τουρκοκρατίας κατήγετο πάντα ἀπό τήν οἰκογένεια τῶν Νιέγκος. Ἡ οἰκογένεια ἀυτή ἀνέδειξε ὄχι μόνο πρίγκηπες, ἀλλά καί Ἐπισκόπους καί ποιητές. Ὁ πληθυσμός τοῦ Μαυροβουνίου ἀποτελεῖται κατά πλειοψηφία ἀπό Ὀρθοδόξους Χριστιανούς καί ἔχει στενή ἐθνολογική συγγένεια μέ τούς Σέρβους. Τό 1918 τό Μαυροβούνιο προσεχώρησε στό νέο τότε Βασίλειο Σέρβων, Κροατῶν καί Σλοβένων, τό ὁποῖο συντόμως μετονομάσθηκε σέ Γιουγκοσλαβία (Νοτιοσλαβία). Τό 2006 μετά τήν πλήρη διάλυση τῆς Γιουγκοσλαβίας τό Μαυροβούνιο ἀπέκτησε καί πάλι τήν ἀνεξαρτησία του ὡς ἕνα μικρό βαλκανικό κράτος μέ πολλά βουνά, ἀλλά καί μέ δύο σημαντικά λιμάνια: Τό Μπάρ (Ἀντίβαρη) καί τό Κότορ (Καττάρο). Ἡ σημερινή πρωτεύουσα εἶναι ἡ Ποντγκόριτσα , ἐνῶ ἡ παλαιά ἱστορική πρωτεύουσα ἦταν τό Τσέτινιε (Κετίγνη ἤ Κετίνη).

            Ὅπως, λοιπόν, παρατηρεῖ ὁ κ. Στάθης Κεκρίδης ἡ Ἑλλάς ἀποφάσισε τό 1880 νά ἱδρύσει Προξενεῖο στήν Κετίγνη παρά τίς περιορισμένες οἰκονομικές δυνατότητες τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καί παρά τό γεγονός ὅτι στό Μαυροβούνιο κατοικοῦσαν μόνον 5 Ἕλληνες. Οἱ ἐμπορικές σχέσεις μεταξύ τῶν δύο χωρῶν ἦσαν ἀνύπαρκτες καί δέν βελτιώθηκαν σημαντικά. Ἄρα ἡ ἵδρυση τοῦ Προξενείου καί ἀργότερα ἡ ἀναβάθμισή του σέ Πρεσβεία εἶχε ἄλλους σκοπούς. Ἡ ἑλληνική διπλωματία ἐπί πρωθυπουργίας Ἀλεξάνδρου Κουμουνδούρου καί Χαριλάου Τρικούπη μέ ἔκπληξη ἀνεκάλυπτε ὅτι μέ τήν Σερβία, τό Μαυροβοονιο καί τήν Βουλγαρία εἶχε κοινούς ἀγῶνες, ἀλλά καί κοινή θρησκευτική πίστη. Δηλαδή διαχρονικό ὑπόβαθρο πολιτισμοῦ, δεσμούς πού ἔπρεπε νά ἀξιοποιήσει. Τό Προξενεῖο μας στό Μαυροβούνιο εἶχε κατά τόν κ. Κεκρίδη τούς ἑξῆς σκοπούς: α) Νά προωθηθοῦν οἱ ἑλληνικές θέσεις στά Βαλκάνια καί κυρίως ἡ ἀπελευθέρωση ὑποδούλων Ἑλλήνωντ ἀπό τόν ὀθωμανικό ζυγό. β) Νά δημιουργηθοῦν σχέσεις ἀκόμη στενότερες γιά νά συμμαχήσουν οἰ Βαλκάνιοι κατά τῶν Ὀθωμανῶν καί κατά τῆς Αὐστρουγγαρίας, ἡ ὁποία ἐποφθαλμιοῦσε τήν Θεσσαλονίκη. γ) Νά  συμμμετάσχει ἐνεργῶς ἡ Ἑλλάς στήν παγίωση τῆς αὐτονομίας τοῦ Μαυροβουνίου καί δ) Νά παρακολουθεῖ τά διαδραματιζόμενα στήν Ἀλβανία, ἡ ὁποία τότε ἦταν ἁπλῶς μία Ὀθωμανική ἐπαρχία.

            Ὁ Μαυροβούνιος ἡγεμών Νικόλαος ἐπεδείκνυε ἐγκάρδια συμπεριφορά πρός τούς Ἕλληνες Προξένους σέ βαθμό πού ὑπερέβαινε τήν συνήθη εὐγένεια πρός διπλωμάτες. Ἡ προτίμησή του αὐτή ἐνόχλησε ἐπανειλημμένως τούς Αὐστριακούς διπλωμάτες, οἱ ὁποῖοι μάλιστα τήν κατήγγειλαν στόν Τύπο τῆς Βιέννης. Ἀπό ἐκθέσεις τοῦ ὑποπροξένου Ἀλέξανδρου Λεονάρδου μαθαίνουμε ὅτι ἡ Μαυροβούνιος ἡγεμών δεχόταν μέ μεγάλη εὐχαρίστηση τίς ἐπισκέψεις τῶν Ἑλλήνων διπλωματῶν ὡς «μέρος ἀρχῆς ἀντιπροσωπευούσης ἔθνος συμπαθέστατον καί ἀγαπητόν παντί Μαυροβουνίῳ». Ὁ δέ Ἕλληνας διπλωμάτης τοῦ ἀπαντοῦσε ὅτι εἶναι εὐτυχής ἐπειδή ἐκπροσωπεῖ διπλωματική Ἀρχή «ἥτις θεωρεῖ ὑψίστην αὐτῆς ἀποστολήν ἐν Μαυροβουνίῳ νά κρατύνῃ τήν μεταξύ τῶν δύο ὁμοδόξων καί ὁμοιοπαθῶν ἐθνῶν ὑφισταμένην πατροπαράδοτον ἀγάπην καί συμπάθειαν». Οἱ Ἕλληνες διπλωμάτες τόνιζαν ἰδιαιτέρως τούς κοινούς δεσμούς μέσῳ τῆς Ὀρθοδοξίας καθώς καί τά κοινά παθήματα λόγῳ του τουρκικοῦ ζυγοῦ, ἀπό τόν ὁποῖο προσφάτως εἶχαν ἀπαλλαγεῖ οἱ δύο λαοί. Τά ἴδια αἰσθήματα ἐκφράζει καί ἡ ἔκθεση Ἕλληνος διπλωμάτου ἀπό τήν Κετίγνη πρός τό Ὑπουργεῖο του τῶν Ἐξωτερικὠν ὅταν ζητεῖ βοήθεια γιά κατοίκους τοῦ Μαυροβουνίου πού ἐπλήγησαν ἀπό καταστροφικό κεραυνό στίς 8-1-1881. Ὁ Ἕλληνας Πρόξενος ζήτησε βοήθεια ὑπέρ  «λαοῦ ὁμοθρήσκου, ὁμοιοπαθοῦς μέ ἡμᾶς καί τρέφοντος αἰσθήματα ἀδελφικῆς καί ἐνθουσιώδους ἀγάπης». Ἡ ἑλληνική Κυβέρνηση καί ὁ ἑλληνικός λαός ἀνταποκρίθηκαν μέ τόν καλύτερο δυνατό τρόπο.

            Τό 1912-13 κατά τούς Βαλκανικούς Πολέμους Ἑλλάς καί Μαυροβούνιο ὑπῆρξαν στενοί καί σταθεροί σύμμαχοι καί ἀγωνίσθηκαν στά πεδία τῶν μαχῶν γιά τήν ἀπομάκρυνση τῶν Ὀθωμανῶν ἀπό τήν Βαλκανική. Μάλιστα τό Μαυροβούνιο ἦταν ἡ πρώτη ἀπό τίς χριστιανικές χῶρες τῶν Βαλκανίων πού κήρυξε τόν πόλεμο κατά τῶν Ὀθωμανῶν τό 1912. Τό 1916 στήν διάρκεια τοῦ Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ἡ μικρή αὐτή Ὀρθόδοξη χώρα κατελήφθη, ὅπως καί ἡ Σερβία, ἀπό τούς Αὐστριακούς. Τόν μῆνα  Μάρτιο ὁ τελευταῖος Ἕλληνας Πρέσβυς, ὁ Κωνσταντῖνος Ρέντης, ἀναγκάσθηκε νά κλείσει τήν Πρεσβεία καί νά καταφύγει στήν Βιέννη καί μετά στήν Γενεύη. Ὅπως γράφει ὁ κ. Κεκρίδης ὁ Ἕλληνας διπλωμάτης «εἶχε μεταβάλει τήν ἑλληνική πρεσβεία σέ ἄσυλο Σέρβων καί Μαυροβουνίων, τούς ὁποίους κατεδίωκαν οἱ Αὐστριακοί».

            Ἄς ἐλπίσουμε ὅτι οἱ θρησκευτικοί καί ἱστορικοί δεσμοί θά συντελέσουν σέ μία νέα περίοδο φιλίας μεταξύ Ἑλλάδος καί Μαυροβουνίου.

Κ.Χ. 22-10-2007

 

http://www.antibaro.gr